มาตรา ๓

ในกฎกระทรวงนี้ “ค่าทดแทนการขาดประโยชน์” หมายความว่า เงินที่จ่ายให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน เพื่อเป็นค่าทดแทนการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดิน อันเนื่องมาจากการปฏิบัติตามคำสั่งเป็นหนังสือ ของพนักงานเจ้าหน้าที่ “ค่าชดเชยความเสียหาย” หมายความว่า เงินที่จ่ายให้แก่เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน เพื่อชดเชยที่ได้รับความเสียหาย อันเนื่องมาจากการปฏิบัติตามคำสั่งเป็นหนังสือของพนักงานเจ้าหน้าที่ “เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดิน” หมายความว่า เจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินซึ่งใช้ประโยชน์ ที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมาย มาก่อนวันที่กฎกระทรวงที่ออกตามมาตรา ๗๔ มีผลใช้บังคับ “คำสั่ง” หมายความว่า คำสั่งเป็นหนังสือของพนักงานเจ้าหน้าที่ให้เจ้าของหรือผู้ครอบครอง ที่ดินแก้ไข เปลี่ยนแปลง หรือระงับการใช้ประโยชน์ที่ดิน

การแจ้ง การยื่นคำขอ ข้อมูล เอกสารหรือหลักฐาน หรือการติดต่อใด ๆ และ การออกเอกสารหรือหลักฐานต่างๆ ตามกฎกระทรวงนี้ ให้ดำเนินการตามกฎหมายว่าด้วยการปฏิบัติ ราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ในกรณีที่มีเหตุไม่สามารถดำเนินการโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ตามวรรคหนึ่งได้ ให้ดำเนินการ ณ ที่ทำการของพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ออกคำสั่งนั้น เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก

ค่าทดแทนการขาดประโยชน์ ให้กำหนดโดยคำนวณจากการขาดประโยชน์ในการใช้ที่ดิน ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(๑) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย เป็นการชั่วคราว ให้พิจารณากำหนดจากเงินได้สุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย ที่ดำเนินการในที่ดินตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาหรือนิติบุคคลของปี ที่ล่วงมาและนำมาคำนวณเป็นรายวัน ตามระยะเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่สั่งให้หยุดประกอบกิจการ ชั่วคราวนั้น ทั้งนี้ ให้จ่ายได้ไม่เกินระยะเวลาหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ในกรณีที่ไม่อาจคำนวณเงินได้สุทธิ ตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนหนึ่งหมื่นบาท เว้นแต่ระยะเวลาที่พนักงานเจ้าหน้าที่ สั่งให้หยุดประกอบกิจการชั่วคราวนั้นน้อยกว่าสามสิบวัน ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายห้าพันบาท

(๒) กรณีการขาดรายได้ในการประกอบกิจการค้าขายหรือการงานอันชอบด้วยกฎหมาย ด้วยเหตุต้องเลิกประกอบกิจการ ให้พิจารณากำหนดจากเงินได้สุทธิที่ได้จากการค้าขายหรือการงาน อันชอบด้วยกฎหมายที่ดำเนินการในที่ดินตามที่ปรากฏในแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา หรือนิติบุคคลของปีที่ล่วงมาและนำมาคำนวณเป็นรายวัน โดยให้จ่ายเป็นระยะเวลาหนึ่งร้อยแปดสิบวัน ในกรณีที่ไม่อาจคำนวณเงินได้สุทธิตามหลักเกณฑ์ดังกล่าวได้ ให้จ่ายเป็นเงินเหมาจ่ายจำนวนสองหมื่นบาท

(๓) กรณีการขาดรายได้จากการให้เช่าที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างที่อยู่ในที่ดิน ให้พิจารณากำหนด จากอัตราค่าเช่าตามสภาพของที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างนั้น ในท้องตลาดหรือเทียบอัตราค่าใช้จ่ายในการเช่า ที่อ้างอิงจากราคากลางที่ทางราชการกำหนดตามที่เป็นอยู่ในวันที่ขาดรายได้ และระยะเวลาใน การให้เช่าที่ดินหรือสิ่งก่อสร้างนั้น การคำนวณค่าทดแทนการขาดประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ให้คำนึงถึงการที่ทางราชการ ได้บรรเทาหรือแก้ไขปัญหาการขาดประโยชน์นั้นโดยวิธีการอื่นไปแล้วด้วย เล่ม ๑๔๑ ตอนที่ ๗๑ ก

ค่าชดเชยความเสียหาย ให้กำหนดโดยคำนวณจากความเสียหายที่เกิดขึ้น ตามหลักเกณฑ์ ดังต่อไปนี้

(๑) กรณีเกิดความเสียหายแก่สิ่งก่อสร้างในที่ดิน ให้พิจารณากำหนดค่ารื้อถอน หรือค่าขนย้าย โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด สำหรับค่าวัสดุก่อสร้างที่ต้องจัดหามาทดแทน อันเนื่องมาจากความเสียหายที่เกิดจากการรื้อถอน ค่าแรงงาน ค่าใช้จ่ายในการดำเนินงานก่อสร้าง และค่าออกแบบและควบคุมงาน ให้พิจารณากำหนดตามราคาที่เป็นปัจจุบัน โดยให้คำนวณตามวิธีการ ที่กำหนดในกฎหมายว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ

(๒) กรณีเกิดความเสียหายแก่เครื่องจักรหรือส่วนประกอบของเครื่องจักร ให้พิจารณา กำหนดค่ารื้อถอน ค่าขนย้าย หรือค่าส่วนประกอบของเครื่องจักรที่ต้องจัดหามาทดแทนอันเนื่องมาจาก ความเสียหายที่เกิดจากการรื้อถอน โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด

(๓) กรณีเกิดความเสียหายแก่ต้นไม้ยืนต้น ให้พิจารณากำหนดค่ารื้อถอนหรือค่าขนย้าย โดยให้คำนวณตามราคาที่ตกลงกันตามปกติในท้องตลาด แต่เมื่อรวมกันแล้วต้องไม่เกินราคาต้นไม้ยืนต้น ที่ทางราชการประกาศกำหนด

(๔) กรณีเกิดความเสียหายอื่น ให้พิจารณากำหนดจากความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง โดยเจ้าของหรือผู้ครอบครองที่ดินต้องพิสูจน์ได้ว่าตนได้รับความเสียหายจริงและมีพยานหลักฐาน ที่แสดงถึงความเสียหายนั้น การคำนวณค่าชดเชยความเสียหายตามวรรคหนึ่ง ให้คำนึงถึงการที่ทางราชการได้บรรเทา หรือแก้ไขความเสียหายนั้นโดยวิธีการอื่นไปแล้วด้วย