มาตรา ๕๙ จัตวา

ผู้ซึ่งครอบครองและทำ การขอเฉพาะราย ประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้ กรณีครอบครอง บังคับโดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน ก่อนป.ที่ดิน และมิได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา ๕แห่ง แต่ไม่แจ้งส.ค.๑ พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ.๒๔๙๗ แต่ไม่รวมถึงผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ตรี ถ้ามี ความจำเป็นจะขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรอง การทำประโยชน์เป็นการเฉพาะราย เมื่อพนักงาน เจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นสมควรให้ดำเนินการออกโฉนด ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณี ได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ประมวลกฎหมายนี้ กำหนดแต่ต้องไม่เกินห้าสิบไร่ถ้าเกินห้าสิบไร่จะต้อง ได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ ตามระเบียบ ที่คณะกรรมการกำหนด* เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ผู้ครอบครองและ ผู้ครอบครอง ทำประโยชน์ในที่ดินตามวรรคหนึ่งให้หมายความ ต่อเนื่อง ๔๕ กุมภาพันธ์พุทธศักราช๒๕๑๕ * ระเบียบคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่๑๒(พ.ศ.๒๕๓๒) ๔๘ รวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดิน ต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย

ในการออกโฉนดที่ดินหรือ กรณีรังวัดได้ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ถ้าปรากฏว่าเนื้อที่ที่ เนื้อที่ต่างจาก ทำการรังวัดใหม่แตกต่างไปจากเนื้อที่ตามใบแจ้งการ ส.ค.๑ ครอบครองตามมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ. ๒๔๙๗ให้พนักงาน เจ้าหน้าที่พิจารณาออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินให้ ได้เท่าจำนวนเนื้อที่ที่ได้ทำประโยชน์ ทั้งนี้ ตาม ระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด

การออกโฉนดที่ดินตาม ยกเลิกหลักฐาน มาตรา ๕๘ทวิและมาตรา ๕๙ให้ถือว่าหนังสือแสดง เดิม สิทธิในที่ดินเดิมเป็นอันยกเลิกและให้ส่งหนังสือ แสดงสิทธิในที่ดินที่ยกเลิกแล้วนั้นคืนแก่เจ้าพนักงาน ที่ดิน เว้นแต่กรณีสูญหาย

ในการออกโฉนดที่ดินหรือ การเปรียบเทียบ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ถ้ามี ผู้โต้แย้งสิทธิกัน ออกหนังสือแสดง ให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือเจ้าพนักงานที่ดินแล้วแต่กรณี สิทธิในที่ดิน มีอำนาจทำการสอบสวนเปรียบเทียบถ้าตกลงกันได้ก็ให้ ดำเนินการไปตามที่ตกลงหากตกลงกันไม่ได้ให้เจ้า พนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัด สาขามีอำนาจพิจารณาสั่งการไปตามที่เห็นสมควร เมื่อเจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้าพนักงาน ไม่พอใจคำสั่งให้ ที่ดินจังหวัดสาขาสั่งประการใดแล้วให้แจ้งเป็นหนังสือ ฟ้องศาล ต่อคู่กรณีเพื่อทราบและให้ฝ่ายที่ไม่พอใจไปดำเนินการ ฟ้องต่อศาลภายในกำหนดหกสิบวันนับแต่วันทราบคำสั่ง ในกรณีที่ได้ฟ้องต่อศาลแล้วให้รอเรื่องไว้ การรอเรื่องรอผล เมื่อศาลได้พิพากษาหรือมีคำสั่งถึงที่สุดประการใดจึงให้ พิจารณาคดี ๔๘ ๔๙ ดำเนินการไปตามกรณีถ้าไม่ฟ้องภายในกำหนดก็ให้ ดำเนินการไปตามที่เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดหรือเจ้า พนักงานที่ดินจังหวัดสาขาสั่งแล้วแต่กรณี