มาตรา ๖๘

เพื่อประโยชน์แก่การรังวัดให้ อำนาจช่างรังวัด พนักงานเจ้าหน้าที่และคนงานมีอำนาจเข้าไปในที่ดิน - เข้าที่ดิน ของผู้มีสิทธิในที่ดิน หรือผู้ครอบครองในเวลากลางวัน ได้แต่จะต้องแจ้งให้ผู้มีสิทธิในที่ดินทราบเสียก่อนและ ให้ผู้มีสิทธิในที่ดินหรือผู้ครอบครองที่ดินนั้นอำนวย ความสะดวกตามควรแก่กรณี ในกรณีต้องสร้างหมุดหลักฐานการแผนที่ใน - สร้างหมุด ที่ดินของผู้ใด ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจสร้างหมุด หลักฐาน หลักฐานลงได้ตามความจำเป็น ในการรังวัด เมื่อมีความจำเป็นและโดย - อำนาจขุด * ระเบียบกระทรวงมหาดไทยว่าด้วยการจัดทำหนังสือแสดงสิทธิในที่ดิน ขึ้นใหม่ในกรณีที่หนังสือแสดงสิทธิในที่ดินฉบับสำนักงานที่ดินเป็นอันตรายชำรุด สูญหายพ.ศ.๒๕๒๔ ** กฎกระทรวงฉบับที่๖(พ.ศ.๒๔๙๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ.๒๔๙๗ ๕๕ สมควรพนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจที่จะขุดดินตัดราน ตัดต้นไม้ กิ่งไม้หรือกระทำการอย่างอื่นแก่สิ่งที่กีดขวางแก่การ รังวัดได้เท่าที่จำเป็น ทั้งนี้ ให้ระลึกถึงการที่จะให้ เจ้าของได้รับความเสียหายน้อยที่สุด

เมื่อพนักงานเจ้าหน้าที่ได้จัดทำ ห้ามบุคคลอื่นย้าย หลักหมายเขตที่ดินหรือได้สร้างหมุดหลักฐานเพื่อการ ทำลายหลักเขต แผนที่ลงไว้ในที่ใด ห้ามมิให้ผู้หนึ่งผู้ใดนอกจาก พนักงานเจ้าหน้าที่ทำลายดัดแปลงเคลื่อนย้ายถอดถอน หลักหมายเขตหรือหมุดหลักฐานเพื่อการแผนที่นั้นไป จากที่เดิมเว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากเจ้าพนักงานที่ดิน

เมื่อเป็นการสมควรจะทำการสอบ สอบเขตทั้งตำบล เขตที่ดินตามแผนที่ระวางในท้องที่ใดให้ผู้ว่าราชการ จังหวัดประกาศให้ผู้มีสิทธิในที่ดินทราบล่วงหน้าไม่ ๕๖ น้อยกว่าสิบห้าวันการประกาศให้ทำหนังสือปิดไว้ใน บริเวณที่ดินเพื่อให้ผู้ที่เกี่ยวข้องทราบด้วยและให้แจ้ง กำหนดวันเวลา ไปให้ผู้มีสิทธิในที่ดินทราบอีก ชั้นหนึ่ง และให้ผู้มีสิทธิในที่ดินนำพนักงานเจ้าหน้าที่ ทำการรังวัดสอบเขตที่ดิน ผู้มีสิทธิในที่ดินตามความในวรรคก่อนจะตั้ง ตัวแทนนำพนักงานเจ้าหน้าที่ทำการรังวัดสอบเขตที่ดิน ของตนก็ได้ ที่ดินที่ได้ทำการสอบเขตแล้วให้เจ้าพนักงาน สร้างโฉนดใหม่ ที่ดินมีอำนาจทำโฉนดที่ดินให้ใหม่แทนฉบับเดิมส่วน ฉบับเดิมเป็นอันยกเลิกและให้ส่งคืน

ผู้มีสิทธิในที่ดินประสงค์จะ สอบเขต ขอสอบเขตโฉนดที่ดินเฉพาะรายของตนให้ยื่นคำขอ เฉพาะราย พร้อมด้วยโฉนดที่ดินนั้นต่อเจ้าพนักงานที่ดินและให้ พนักงานเจ้าหน้าที่ไปทำการรังวัดให้ ในการรังวัดถ้าปรากฏว่าการครอบครองไม่ตรง กรณีครอบครอง กับแผนที่หรือเนื้อที่ในโฉนดที่ดินเมื่อผู้มีสิทธิในที่ดิน ไม่ตรง ข้างเคียงได้รับรองแนวเขตแล้วให้เจ้าพนักงานที่ดินมี อำนาจแก้ไขแผนที่หรือเนื้อที่ให้ตรงกับความเป็นจริง ได้เว้นแต่จะเป็นการสมยอมเพื่อหลีกเลี่ยงกฎหมาย ๕๒ ในกรณีที่ไม่อาจติดต่อผู้มีสิทธิในที่ดิน กรณีติดต่อไม่ได้/ ข้างเคียงให้มาระวังแนวเขตได้หรือในกรณีที่ผู้มีสิทธิ ข้างเคียงไม่ลงชื่อ ในที่ดินข้างเคียงได้รับการติดต่อจากพนักงานเจ้าหน้าที่ ให้มาระวังแนวเขตแล้วแต่ไม่มาหรือมาแต่ไม่ยอมลง ชื่อรับรองแนวเขตโดยไม่ได้คัดค้านการรังวัดให้ พนักงานเจ้าหน้าที่แจ้งเป็นหนังสือให้ผู้นั้นมาลงชื่อ รับรองแนวเขตหรือคัดค้านภายในสามสิบวันนับแต่ วันที่ได้ส่งหนังสือถ้าผู้มีสิทธิในที่ดินข้างเคียงไม่ ดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดภายในกำหนดดังกล่าว และผู้ขอได้ให้คำรับรองว่ามิได้นำทำการรังวัดรุกล้ำ ที่ดินข้างเคียงและยินยอมให้แก้ไขแผนที่หรือเนื้อที่ให้ - แก้ไขแผนที่หรือ ตรงกับความเป็นจริงให้เจ้าพนักงานที่ดินดำเนินการ เนื้อที่ ตามวรรคสองไปได้โดยไม่ต้องมีการรับรองแนวเขต การติดต่อหรือการแจ้งผู้มีสิทธิในที่ดิน การแจ้งข้างเคียง ข้างเคียงตามวรรคสามให้เป็นไปตามหลักเกณฑ์และ วิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวง* หากปรากฏว่ามีผู้คัดค้านให้เจ้าพนักงานที่ดิน กรณีคัดค้าน/ มีอำนาจสอบสวนไกล่เกลี่ยโดยถือหลักฐานแผนที่เป็น ไกล่เกลี่ย หลักในการพิจารณาถ้าตกลงกันได้ก็ให้ดำเนินการไป ตามที่ตกลงแต่ต้องไม่เป็นการสมยอมกันเพื่อหลีกเลี่ยง * กฎกระทรวงฉบับที่๓๑(พ.ศ.๒๕๒๑)ออกตามความในพระราชบัญญัติ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ.๒๔๙๗ ๕๘ กฎหมายหากตกลงกันไม่ได้ให้แจ้งคู่กรณีไปฟ้องต่อ ศาลภายในเก้าสิบวันนับแต่วันที่ได้รับแจ้งถ้าไม่มีการ ฟ้องภายในกำหนดดังกล่าวให้ถือว่าผู้ขอไม่ประสงค์ จะสอบเขตโฉนดที่ดินนั้นต่อไป ในกรณีผู้มีสิทธิในที่ดินประสงค์จะขอให้ การตรวจสอบเนื้อที่ ตรวจสอบเนื้อที่ตามหนังสือรับรองการทำประโยชน์ หนังสือรับรอง เฉพาะรายของตนให้ยื่นคำขอพร้อมด้วยหนังสือรับรอง การทำประโยชน์ การทำประโยชน์สำหรับที่ดินนั้นต่อเจ้าพนักงานที่ดิน และให้นำความในวรรคสองวรรคสามวรรคสี่ และ วรรคห้ามาใช้บังคับโดยอนุโลม อำนาจพนักงาน