มาตรา ๕๘

การออกโฉนดที่ดินหรือ กรณีที่ดินมีเขต หนังสือรับรองการทำประโยชน์ถ้าเป็นที่ดินที่มีอาณา ติดต่อหรืออยู่ใน เขตติดต่อคาบเกี่ยวหรืออยู่ในเขตที่ดินของรัฐที่มีระวาง เขตที่ดินของรัฐ แผนที่รูปถ่ายทางอากาศหรือระวางรูปถ่ายทางอากาศ พนักงานเจ้าหน้าที่จะออกให้ได้ต่อเมื่อตรวจสอบกับ ระวางแผนที่รูปถ่ายทางอากาศหรือระวางรูปถ่ายทาง อากาศฉบับที่ทำขึ้นก่อนสุดเท่าที่ทางราชการมีอยู่แล้ว ว่าเป็นที่ดินที่สามารถออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือ กฎกระทรวงฉบับที่๔๓(พ.ศ.๒๕๓๗)ออกตามความในพระราชบัญญัติ ให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ.๒๔๙๗ รับรองการทำประโยชน์ได้หรือตรวจสอบด้วยวิธีอื่น ทั้งนี้ ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด* พระราชบัญญัติแก้ไขเพิ่มเติมประมวล กฎหมายที่ดิน(ฉบับที่๑๑) มาตรา ๘ ให้ผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำ ระยะเวลายื่น ประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดิน จากส.ค.๑(๒ปี) ใช้บังคับ โดยมีหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดิน และยังมิได้ยื่นคำขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือ รับรองการทำประโยชน์ นำหลักฐานการแจ้งการ ครอบครองที่ดินนั้นมายื่นคำขอเพื่อออกโฉนดที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ต่อพนักงาน เจ้าหน้าที่ภายในสองปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้ บังคับ เมื่อได้รับคำขอและหลักฐานการแจ้งการ การดำเนินการ ครอบครองที่ดินตามวรรคหนึ่งแล้ว ให้พนักงาน ของเจ้าหน้าที่ เจ้าหน้าที่ดำเนินการเพื่อออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือ รับรองการทำประโยชน์ตามประมวลกฎหมายที่ดินต่อไป เมื่อพ้นกำหนดเวลาตามวรรคหนึ่งหากมีผู้นำ พ้นระยะเวลาต้อง หลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินมาขอออกโฉนด มีคำพิพากษาศาล * ระเบียบกรมที่ดินว่าด้วยการตรวจสอบที่ดินเพื่อออกโฉนดที่ดินหรือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์กรณีเป็นที่ดินที่มีอาณาเขตติดต่อควบเกี่ยวหรืออยู่ ในเขตที่ดินของรัฐด้วยวิธีอื่นพ.ศ.๒๕๕๑ ๓๙ ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ พนักงาน ประกอบ เจ้าหน้าที่จะออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำ ประโยชน์ให้ได้ต่อเมื่อศาลยุติธรรมได้มีคำพิพากษา หรือคำสั่งถึงที่สุดว่าผู้นั้นเป็นผู้ซึ่งได้ครอบครองและ ทำประโยชน์ในที่ดินโดยชอบด้วยกฎหมายอยู่ก่อน วันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ ในการพิจารณาของศาลตามวรรคสามให้ศาล การพิจารณาของ แจ้งให้กรมที่ดินทราบและให้กรมที่ดินตรวจสอบกับ ศาลและหน้าที่ ระวางแผนที่รูปถ่ายทางอากาศหรือระวางรูปถ่ายทาง กรมที่ดิน อากาศฉบับที่ทำขึ้นก่อนสุดเท่าที่ทางราชการมีอยู่ พร้อมทั้งทำความเห็นเสนอต่อศาลว่า ผู้นั้นได้ ครอบครองหรือทำประโยชน์ในที่ดินนั้นโดยชอบด้วย กฎหมายก่อนวันที่ประมวลกฎหมายที่ดินใช้บังคับ หรือไม่เพื่อประกอบการพิจารณาของศาลความเห็น ดังกล่าวให้เสนอต่อศาลภายในหนึ่งร้อยแปดสิบวันนับแต่ วันได้รับแจ้งจากศาลเว้นแต่ศาลจะขยายระยะเวลาเป็น อย่างอื่น เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ผู้ครอบครองที่ดิน ผู้ครอบครอง ตามวรรคหนึ่งให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครอง ต่อเนื่อง และทำประโยชน์ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าว ด้วย มาตรา ๙ ให้อธิบดีกรมที่ดินทำการสำรวจ การสำรวจเพื่อ ตรวจสอบหลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินและ จำหน่ายทะเบียน ๔๐ ตำแหน่งที่ดินตามหลักฐานการแจ้งการครอบครอง ส.ค.๑ ที่ดินที่มีอยู่จริงกับทะเบียนการครอบครองที่ดินระวาง แผนที่หรือระวางแผนที่รูปถ่ายทางอากาศหรือระวาง รูปถ่ายทางอากาศว่าที่ดินที่มีหลักฐานการแจ้งการ ครอบครองที่ดินนั้นได้มีการออกโฉนดที่ดินหรือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ไปแล้วหรือไม่ให้แล้ว เสร็จภายในสองปีนับแต่วันที่พระราชบัญญัตินี้ใช้ บังคับหากพบว่าที่ดินแปลงใดได้ออกโฉนดที่ดินหรือ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ไปแล้วให้จำหน่าย หลักฐานการแจ้งการครอบครองที่ดินนั้นเสีย ฯลฯ

โฉนดที่ดินและหนังสือรับรอง องค์ประกอบของ การทำประโยชน์ให้มีข้อความสำคัญดังต่อไปนี้ชื่อตัว หนังสือแสดง ชื่อสกุล ที่อยู่ของผู้มีสิทธิในที่ดินตำแหน่งที่ดิน สิทธิในที่ดิน จำนวนเนื้อที่ รูปแผนที่ของที่ดินแปลงนั้นซึ่งแสดงเขต ข้างเคียงทั้งสี่ทิศให้เจ้าพนักงานที่ดินจังหวัดเจ้า พนักงานที่ดินจังหวัดสาขาหรือเจ้าพนักงานที่ดินซึ่ง ๓๙ อธิบดีมอบหมายเป็นผู้ลงลายมือชื่อ และประทับตรา ประจำตำแหน่งของเจ้าพนักงานที่ดินเป็นสำคัญกับให้ มีสารบัญสำหรับจดทะเบียนไว้ด้วย โฉนดที่ดินและหนังสือรับรองการทำประโยชน์ จับทำเป็นคู่ฉบับ ให้ทำเป็นคู่ฉบับรวมสองฉบับมอบให้ผู้มีสิทธิในที่ดิน ฉบับหนึ่งอีกฉบับหนึ่งเก็บไว้ณสำนักงานที่ดินสำหรับ ฉบับที่เก็บไว้ ณสำนักงานที่ดินนั้น จะจำลองเป็นรูป ถ่ายหรือจัดเก็บโดยระบบเทคโนโลยีสารสนเทศและ การสื่อสารก็ได้ ในกรณีเช่นนี้ให้ถือเสมือนเป็น ต้นฉบับ

เมื่อได้สำรวจรังวัดทำแผน หลักเกณฑ์การ ที่หรือพิสูจน์สอบสวนการทำประโยชน์ในที่ดินตาม ออกหนังสือแสดง มาตรา ๕๘แล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกโฉนดที่ดิน สิทธิในที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณี (เดินสำรวจ) ให้แก่บุคคลตามที่ระบุไว้ในวรรคสองเมื่อปรากฏว่า ที่ดินที่บุคคลนั้นครอบครองเป็นที่ดินที่อาจออกโฉนด ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ได้ตาม ประมวลกฎหมายนี้ บุคคลซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่อาจออกโฉนด บุคคลผู้มีสิทธิ ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ให้ได้คือ

(๑) ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครอง - กรณีมีหลักฐาน ที่ดินมีใบจองใบเหยียบย่ำ หนังสือรับรองการทำ ประโยชน์โฉนดตราจองตราจองที่ตราว่า “ได้ทำ ประโยชน์แล้ว”หรือเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วย การจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ - ครอบครองก่อน (๒)ผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ตรี ป.ที่ดิน (๓)ผู้ซึ่งครอบครองที่ดินและทำประโยชน์ใน - ครอบครองหลัง ที่ดินภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับและไม่มี ป.ที่ดิน ๔๒ ใบจองใบเหยียบย่ำ หรือไม่มีหลักฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิ ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ซึ่งมีหลักฐาน ผู้ครอบครอง การแจ้งการครอบครองที่ดินตามวรรคสอง(๑) ให้ ต่อเนื่อง หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครอบและทำประโยชน์ ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย สำหรับบุคคลตามวรรคสอง(๒)และ(๓)ให้ กรณีออกเกิน ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ๕๐ไร่ แล้วแต่กรณี ได้ไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นการ เฉพาะราย ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด* ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือ ห้ามโอนและ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่งห้ามมิ ข้อยกเว้น ให้บุคคลตามวรรคสอง(๓)ผู้ได้มาซึ่งสิทธิในที่ดิน ดังกล่าวโอนที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นเว้นแต่เป็นการตก ทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมืององค์การ ของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของ รัฐบาลรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือ โอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจาก นายทะเบียนสหกรณ์ ภายในกำหนดระยะเวลาห้ามโอนตามวรรคห้า ห้ามบังคับคดี * ระเบียบคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่๑๒(พ.ศ.๒๕๓๒) ๔๕ ที่ดินนั้นไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี

เมื่อรัฐมนตรีเห็นสมควรจะ กรณีออกโฉนด ให้มีการออกโฉนดที่ดินสำหรับที่ดินที่มีหนังสือ ที่ดินย้ายแปลง รับรองการทำประโยชน์ซึ่งใช้ระวางรูปถ่ายทางอากาศ ในท้องที่ใดให้รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษา กำหนดท้องที่นั้นและวันที่เริ่มดำเนินการออกโฉนด ที่ดินให้ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามสิบวัน การทำแผนที่เพื่อออกโฉนดที่ดินตามวรรคหนึ่ง ให้นำหลักฐานเกี่ยวกับระวางรูปถ่ายทางอากาศที่ใช้กับ หนังสือรับรองการทำประโยชน์มาปรับแก้ตามหลัก วิชาการแผนที่รูปถ่ายทางอากาศโดยไม่ต้องทำการ สำรวจรังวัดเว้นแต่กรณีจำเป็นให้เจ้าพนักงานที่ดินทำ การสำรวจรังวัด เมื่อถึงกำหนดวันที่เริ่มดำเนินการออกโฉนด การระงับทำ ที่ดินตามประกาศของรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่งแล้วให้ นิติกรรมที่ต้อง ระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมใดๆที่ต้องมี มีการรังวัด การรังวัดสำหรับที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ โดยใช้ระวางรูปถ่ายทางอากาศในท้องที่ดังกล่าวเว้นแต่ ในกรณีจำเป็นเจ้าพนักงานที่ดินจะอนุญาตเฉพาะรายก็ได้ ๔๓ ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด* การออกโฉนดที่ดินตามมาตรานี้ให้ออกแก่ผู้มี ชื่อเจ้าของโฉนด ชื่อซึ่งเป็นผู้มีสิทธิในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ เมื่อได้จัดทำโฉนดที่ดินแปลงใดพร้อมที่จะ ประกาศแจก แจกแล้วให้เจ้าพนักงานที่ดินประกาศกำหนดวันแจก และผลยกเลิก โฉนดที่ดินแปลงนั้นแก่ผู้มีสิทธิ และให้ถือว่าหนังสือ น.ส.๓ก.เดิม รับรองการทำประโยชน์สำหรับที่ดินแปลงนั้นได้ ยกเลิกตั้งแต่วันกำหนดแจกโฉนดที่ดินตามประกาศ ดังกล่าว และให้ส่งหนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่ ยกเลิกแล้วนั้นคืนแก่เจ้าพนักงานที่ดิน เว้นแต่กรณี สูญหาย