มาตรา ๕๙

เมื่อได้สำรวจรังวัดทำแผน หลักเกณฑ์การ ที่หรือพิสูจน์สอบสวนการทำประโยชน์ในที่ดินตาม ออกหนังสือแสดง มาตรา ๕๘แล้วให้พนักงานเจ้าหน้าที่ออกโฉนดที่ดิน สิทธิในที่ดิน หรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณี (เดินสำรวจ) ให้แก่บุคคลตามที่ระบุไว้ในวรรคสองเมื่อปรากฏว่า ที่ดินที่บุคคลนั้นครอบครองเป็นที่ดินที่อาจออกโฉนด ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ได้ตาม ประมวลกฎหมายนี้ บุคคลซึ่งพนักงานเจ้าหน้าที่อาจออกโฉนด บุคคลผู้มีสิทธิ ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่ง ให้ได้คือ

(๑) ผู้ซึ่งมีหลักฐานการแจ้งการครอบครอง - กรณีมีหลักฐาน ที่ดินมีใบจองใบเหยียบย่ำ หนังสือรับรองการทำ ประโยชน์โฉนดตราจองตราจองที่ตราว่า “ได้ทำ ประโยชน์แล้ว”หรือเป็นผู้มีสิทธิตามกฎหมายว่าด้วย การจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ - ครอบครองก่อน (๒)ผู้ซึ่งได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ตรี ป.ที่ดิน (๓)ผู้ซึ่งครอบครองที่ดินและทำประโยชน์ใน - ครอบครองหลัง ที่ดินภายหลังวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้บังคับและไม่มี ป.ที่ดิน ๔๒ ใบจองใบเหยียบย่ำ หรือไม่มีหลักฐานว่าเป็นผู้มีสิทธิ ตามกฎหมายว่าด้วยการจัดที่ดินเพื่อการครองชีพ เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ ผู้ซึ่งมีหลักฐาน ผู้ครอบครอง การแจ้งการครอบครองที่ดินตามวรรคสอง(๑) ให้ ต่อเนื่อง หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครอบและทำประโยชน์ ในที่ดินต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย สำหรับบุคคลตามวรรคสอง(๒)และ(๓)ให้ กรณีออกเกิน ออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์ ๕๐ไร่ แล้วแต่กรณี ได้ไม่เกินห้าสิบไร่ ถ้าเกินห้าสิบไร่ จะต้องได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นการ เฉพาะราย ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด* ภายในสิบปีนับแต่วันที่ได้รับโฉนดที่ดินหรือ ห้ามโอนและ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ตามวรรคหนึ่งห้ามมิ ข้อยกเว้น ให้บุคคลตามวรรคสอง(๓)ผู้ได้มาซึ่งสิทธิในที่ดิน ดังกล่าวโอนที่ดินนั้นให้แก่ผู้อื่นเว้นแต่เป็นการตก ทอดทางมรดกหรือโอนให้แก่ทบวงการเมืององค์การ ของรัฐบาลตามกฎหมายว่าด้วยการจัดตั้งองค์การของ รัฐบาลรัฐวิสาหกิจที่จัดตั้งขึ้นโดยพระราชบัญญัติหรือ โอนให้แก่สหกรณ์เพื่อชำระหนี้โดยได้รับอนุมัติจาก นายทะเบียนสหกรณ์ ภายในกำหนดระยะเวลาห้ามโอนตามวรรคห้า ห้ามบังคับคดี * ระเบียบคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่๑๒(พ.ศ.๒๕๓๒) ๔๕ ที่ดินนั้นไม่อยู่ในข่ายแห่งการบังคับคดี

เมื่อรัฐมนตรีเห็นสมควรจะ กรณีออกโฉนด ให้มีการออกโฉนดที่ดินสำหรับที่ดินที่มีหนังสือ ที่ดินย้ายแปลง รับรองการทำประโยชน์ซึ่งใช้ระวางรูปถ่ายทางอากาศ ในท้องที่ใดให้รัฐมนตรีประกาศในราชกิจจานุเบกษา กำหนดท้องที่นั้นและวันที่เริ่มดำเนินการออกโฉนด ที่ดินให้ทราบล่วงหน้าไม่น้อยกว่าสามสิบวัน การทำแผนที่เพื่อออกโฉนดที่ดินตามวรรคหนึ่ง ให้นำหลักฐานเกี่ยวกับระวางรูปถ่ายทางอากาศที่ใช้กับ หนังสือรับรองการทำประโยชน์มาปรับแก้ตามหลัก วิชาการแผนที่รูปถ่ายทางอากาศโดยไม่ต้องทำการ สำรวจรังวัดเว้นแต่กรณีจำเป็นให้เจ้าพนักงานที่ดินทำ การสำรวจรังวัด เมื่อถึงกำหนดวันที่เริ่มดำเนินการออกโฉนด การระงับทำ ที่ดินตามประกาศของรัฐมนตรีตามวรรคหนึ่งแล้วให้ นิติกรรมที่ต้อง ระงับการจดทะเบียนสิทธิและนิติกรรมใดๆที่ต้องมี มีการรังวัด การรังวัดสำหรับที่ดินที่มีหนังสือรับรองการทำประโยชน์ โดยใช้ระวางรูปถ่ายทางอากาศในท้องที่ดังกล่าวเว้นแต่ ในกรณีจำเป็นเจ้าพนักงานที่ดินจะอนุญาตเฉพาะรายก็ได้ ๔๓ ทั้งนี้ ตามระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด* การออกโฉนดที่ดินตามมาตรานี้ให้ออกแก่ผู้มี ชื่อเจ้าของโฉนด ชื่อซึ่งเป็นผู้มีสิทธิในหนังสือรับรองการทำประโยชน์ เมื่อได้จัดทำโฉนดที่ดินแปลงใดพร้อมที่จะ ประกาศแจก แจกแล้วให้เจ้าพนักงานที่ดินประกาศกำหนดวันแจก และผลยกเลิก โฉนดที่ดินแปลงนั้นแก่ผู้มีสิทธิ และให้ถือว่าหนังสือ น.ส.๓ก.เดิม รับรองการทำประโยชน์สำหรับที่ดินแปลงนั้นได้ ยกเลิกตั้งแต่วันกำหนดแจกโฉนดที่ดินตามประกาศ ดังกล่าว และให้ส่งหนังสือรับรองการทำประโยชน์ที่ ยกเลิกแล้วนั้นคืนแก่เจ้าพนักงานที่ดิน เว้นแต่กรณี สูญหาย

ผู้ซึ่งครอบครองและทำ การขอเฉพาะราย ประโยชน์ในที่ดินอยู่ก่อนวันที่ประมวลกฎหมายนี้ใช้ กรณีครอบครอง บังคับโดยไม่มีหนังสือสำคัญแสดงกรรมสิทธิ์ที่ดิน ก่อนป.ที่ดิน และมิได้แจ้งการครอบครองตามมาตรา ๕แห่ง แต่ไม่แจ้งส.ค.๑ พระราชบัญญัติให้ใช้ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ.๒๔๙๗ แต่ไม่รวมถึงผู้ซึ่งมิได้ปฏิบัติตามมาตรา ๒๗ตรี ถ้ามี ความจำเป็นจะขอออกโฉนดที่ดินหรือหนังสือรับรอง การทำประโยชน์เป็นการเฉพาะราย เมื่อพนักงาน เจ้าหน้าที่พิจารณาเห็นสมควรให้ดำเนินการออกโฉนด ที่ดินหรือหนังสือรับรองการทำประโยชน์แล้วแต่กรณี ได้ตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่ประมวลกฎหมายนี้ กำหนดแต่ต้องไม่เกินห้าสิบไร่ถ้าเกินห้าสิบไร่จะต้อง ได้รับอนุมัติจากผู้ว่าราชการจังหวัด ทั้งนี้ ตามระเบียบ ที่คณะกรรมการกำหนด* เพื่อประโยชน์แห่งมาตรานี้ผู้ครอบครองและ ผู้ครอบครอง ทำประโยชน์ในที่ดินตามวรรคหนึ่งให้หมายความ ต่อเนื่อง ๔๕ กุมภาพันธ์พุทธศักราช๒๕๑๕ * ระเบียบคณะกรรมการจัดที่ดินแห่งชาติฉบับที่๑๒(พ.ศ.๒๕๓๒) ๔๘ รวมถึงผู้ซึ่งได้ครอบครองและทำประโยชน์ในที่ดิน ต่อเนื่องมาจากบุคคลดังกล่าวด้วย

ในการออกโฉนดที่ดินหรือ กรณีรังวัดได้ หนังสือรับรองการทำประโยชน์ถ้าปรากฏว่าเนื้อที่ที่ เนื้อที่ต่างจาก ทำการรังวัดใหม่แตกต่างไปจากเนื้อที่ตามใบแจ้งการ ส.ค.๑ ครอบครองตามมาตรา ๕แห่งพระราชบัญญัติให้ใช้ ประมวลกฎหมายที่ดินพ.ศ. ๒๔๙๗ให้พนักงาน เจ้าหน้าที่พิจารณาออกหนังสือแสดงสิทธิในที่ดินให้ ได้เท่าจำนวนเนื้อที่ที่ได้ทำประโยชน์ ทั้งนี้ ตาม ระเบียบที่คณะกรรมการกำหนด